Palasit Taşı Hakkında

Uzaydan geldiği bilinen ilk taş olan palasit, ilk olarak 1749’da ünlü bir Alman doğa bilimci olan Peter Pallas tarafından keşfedilmiştir. Palasit, Demir-Nikel matrisinde birçok büyük Olivin kristali içeren bir göktaşı sınıflandırmasıdır. Olivin kristalleri koyu kahverengiden sarıya ve yeşil Peridot kristallerine kadar değişken bir aralığa sahiptir. Yakın tarihli alternatif bir palasit oluşumu hipotezine göre ise bu taş çekirdek ve manto malzemelerinin darbeyle oluşturulmuş karışımlardır.

Palasitler kesilip parlatıldıklarında, doğal olarak yeşil renkli olan ancak bazen karasal ayrışmanın bir sonucu olarak sarı, altın veya kahverengi tonlar kazanan yarı saydam kristaller ortaya çıkarır. Günümüze kadar bir göktaşı olarak düştüğü belirlenen 3 vaka vardır. Bunlardan en önemlisi 1902’de Marjalahti olarak bilinen 45 kg’lık bir göktaşının Rusya’daki Respublika Kareliya bölgesine düşmesidir. Göktaşı bulunduğu yerden çıkarılıp incelendikten sonra, içerdiği olivin kristallerinin o kadar yüksek kalitede olduğu belirlenmiştir ki, Marjalahti palasitinden gelen taşlar peridot için resmi standart olarak kabul edilmiştir.

Palasit Buluşları

Palasitler, nadir görülen göktaşı türlerinden biridir. Antarktika da dâhil olmak üzere bugüne kadar yalnızca 61 tanesi raporlanabilmiştir.  Bu raporlardan yalnızca dördü gözlemlenebilmiştir. Aşağıdaki dört Palasit keşfi kronolojik sırada verilmiştir:

• Minero, Sicilya: 1826 yılının Mayıs ayında İtalya’da parlak bir meteor düşüşü gözlemlenmiştir. Bir nesnenin yüksek bir ses dalgasıyla düştüğü görülmüştür. Bu göktaşından çıkarılan parça, koleksiyonlarda yalnızca 46 gram (1,6 ons) olarak korunmuştur.
• Zaisho, Japonya: 1 Şubat 1898’de gözlemlenen bu düşüşte 330 gram palasit bulunmuştur.
• Marjalahti, Karelya: Parlak bir meteor düşüşü sonrası gözlemlenen bu keşif, Haziran 1902’de 45 kilo palasit bulunmasına neden olmuştur. Günümüzde Finlandiya sınırları içerisinde yer alan bu bölge, ana kütlenin Helsinki Üniversitesi Jeoloji Müzesi’nde görülebilmesine yol açmıştır.
• Omolon, Magadan Bölgesi: 16 Mayıs 1981’de Rusya’nın Magadan Bölgesi’nde bir ren geyiği yetiştiricisi tarafından gözlemlenmiştir. Olaydan iki yıl sonra göktaşında 250 kilogram palasit bulunmuştur. Bu meteor düşüşü, aynı tarihte bir ateş topunun bölgeye düştüğünü gözlemleyen meteoroloji istasyonu tarafından da doğrulanmıştır.

Günümüzde, farklı bölgelerde raporlanan meteor düşüşleri sonucunda palasit taşı arama çalışmaları aynı şekilde devam etmektedir.